Sanskrit Dhara VahiniSanskrit Dhara VahiniSanskrit Dhara Vahini
Notification Show More
Font ResizerAa
  • Home
  • Class 12
  • Class 11
  • Class 10
  • Class 9
  • Class 8
  • Class 7
  • Class 6
  • Class 1-5
  • Grammar
    • Hindi Grammar
    • English Grammar
    • Sanskrit Vyakaran
  • Free Notes
Reading: शी धातु रुप (सोना) || Shee Dhatu Roop in Sanskrit
Share
Sanskrit Dhara VahiniSanskrit Dhara Vahini
Font ResizerAa
  • Home
  • Class 12
  • Class 11
  • Class 10
  • Class 9
  • Class 8
  • Class 7
  • Class 6
  • Class 1-5
  • Grammar
  • Free Notes
Search Class notes, paper ,important question..
  • Classes
    • Class 12
    • Class 11
    • Class 10
    • Class 9
    • Class 8
  • Grammar
    • English Grammar
    • Hindi Vyakaran
    • Sanskrit Vyakaran
Have an existing account? Sign In
Follow US
© 2022 Foxiz News Network. Ruby Design Company. All Rights Reserved.
Sanskrit Dhara Vahini > Sanskrit Vyakaran > शी धातु रुप (सोना) || Shee Dhatu Roop in Sanskrit
Sanskrit Vyakaran

शी धातु रुप (सोना) || Shee Dhatu Roop in Sanskrit

Share
3 Min Read
SHARE

Shee Dhatu ke Roop Sanskrit Mein || शी धातु रुप all Lakar

शी धातु रुप:- आज हम इस ब्लॉग पोस्ट में शी धातु रुप संस्कृत के पांचों लकारो में पढ़ेंगे। शी धातु रुप (shee dhatu ke Roop all Lakar) अलग अलग होते हैं। यह धातु आत्मनेपदी है। इस के रुप नीचे दिए गए हैं।

परिभाषा-क्रिया का निर्माण जिससे होता है, उसके मूल रूप को संस्कृत में ‘धातु’ कहा जाता है। जैसे पठ् या लिख धातु है और इनसे पठति, लिखतु आदि क्रियापद बनते हैं। संस्कृत में दस लकार होते हैं।पाठ्यक्रम में पाँच लकार निर्धारित हैं, जिनका परिचय इस प्रकार है-

शी धातु रुप
Shee Dhatu Roop
  1. लट् लकार-वर्तमान काल की क्रिया में लट् लकार आता है। अर्थात् जिस क्रिया से वर्तमान काल का बोध होता है, उसमें लट् लकार आता है। जैसे-छात्रः पठति, त्वं लिखसि, आवां क्रीडावः आदि।
  2. लोट् लकार-आज्ञा काल या आज्ञा देने के अर्थ में क्रिया के रूप लोट् लकार में चलते हैं। जैसे सः पठतु, त्वम्, पठ, अहं पठानि आदि।
  3. लङ् लकार-भूतकाल के लिए यह लकार आता है। इसमें धातु से पहले सर्वत्र ‘अ’ जुड़कर क्रिया-पद बनता है। जैसे-अपठत्, अपठः आदि।
  4. विधिलिङ् लकार-‘चाहिए’ अर्थ में, प्रार्थना या निवेदन करने के अर्थ में विधिलिङ् लकार प्रयुक्त होता है।
  5. लुट् लकार-भविष्यत् काल की क्रिया में लुट् लकार आता है। इसमें सेट् धातुओं में ‘स्य’ तथा अनिट् धातुओं में ‘इस्य’ लगता है। जैसे-पठिष्यति, भविष्यति, दास्यामि, वक्ष्यसि आदि।

लकार के पुरुष-प्रत्येक लकार के तीन पुरुष होते हैं-
(1) प्रथम पुरुष या अन्य पुरुष,
(2) मध्यम पुरुष और
(3) उत्तम पुरुष

शी धातु लट् लकार-वर्तमान काल

पुरुष:एकवचनम्द्विवचनम्बहुवचनम्
प्रथम पुरुष:शेतेशयातेशेरते
मध्यम पुरुष:शेषेशयाथेशेध्वे
उत्तम पुरुष:शयेशेवहेशेमहे
Shee Dhatu Roop in Sanskrit

शी धातु लुट् लकार-भविष्यत् काल

पुरुष:एकवचनम्द्विवचनम्बहुवचनम्
प्रथम पुरुष:शयिष्यतेशयिष्येतेशयिष्यन्ते
मध्यम पुरुष:शयिष्यसेशयिष्येथेशयिष्यध्वे
उत्तम पुरुषशयिष्येशयिष्यावहेशयिष्यामहे
Shee Dhatu Roop in Sanskrit

शी धातु लङ् लकार-भूतकाल

पुरुष:एकवचनम्द्विवचनम्बहुवचनम्
प्रथम पुरुष:अशेतअशयाताम्अशेरत
मध्यम पुरुष:अशेथा:अशयाथाम्अशेध्वम्
उत्तम पुरुषअशयिअशेवहिअशेमहि
Shee Dhatu Roop in Sanskrit

शी धातु लोट् लकार-आज्ञा काल

पुरुष:एकवचनम्द्विवचनम्बहुवचनम्
प्रथम पुरुष:शेताम्शयाताम्शेरताम्
मध्यम पुरुष:शेष्वशयाथाम्शेध्वम्
उत्तम पुरुषशयैशयावहै शयामहै
Shee Dhatu Roop in Sanskrit

शी धातु विधिलिङ् लकार-‘चाहिए’ अर्थ में

पुरुष:एकवचनम्द्विवचनम्बहुवचनम्
प्रथम पुरुष:शयीतशयीयाताम्शयीरन्
मध्यम पुरुष:शयीथा:शयीयाथाम्शयीध्वम्
उत्तम पुरुषशयीयशयीवहिशयीमहि
Shee Dhatu Roop in Sanskrit

👉इन्हें भी देखें या पढे

  1. पठ् धातु रुप
  2. खाद् धातु रुप
मम मित्र पर संस्कृत निबंध | Essay on My Friend in Sanskrit
Ruch Dhatu Roop all Lakar || रुच् (रोच्) धातु रुप – संस्कृत
Aniyar Pratyay Sanskrit Mein | अनीयर् प्रत्यय:
इन्द्रवज्रा छंद: परिभाषा, लक्षण, उदाहरण | Indravajra Chhand in Sanskrit
चुर् धातु के रुप संस्कृत में – Chur Dhatu ke Roop In Sanskrit
TAGGED:Shee Dhatu ke Roop all LakarShee Dhatu Roop
Share This Article
Facebook Whatsapp Whatsapp LinkedIn Telegram Email Copy Link
Previous Article संस्कृत में दीपावली पर निबंध दीपावली पर संस्कृत में निबंध | Essay on diwali in sanskrit
Next Article Bhash Dhatu ke Roop sanskrit भाष् [कहना] के धातु रुप || Bhash Dhatu ke Roop sanskrit main

Follow US

Find US on Social Medias
2.7KLike
547Follow
1.9KSubscribe
1.2KFollow
Also Read

Class 7 Sanskrit Deepakam Chapter 8 हितं मनोहारि च दुर्लभं वच: Hindi & English Translation

Class 7 Sanskrit Deepakam Chapter 7 ईशावास्यम् इदं सर्वम् Hindi & English Translation
Class 7 Sanskrit Deepakam Chapter 6 क्रीडाम वयं श्लोकान्त्याक्षरीम् Hindi & English Translation
Class 7 Sanskrit Chapter 5 सेवा हि परमो धर्म: Hindi Translation
Class 7 Sanskrit Chapter 4 न लभ्यते चेत् आम्लं द्राक्षाफलम्

Find Us on Socials

Follow US
© SanskritDharaVahni. All Rights Reserved.
  • Home
  • NCERT Books
  • Half Yearly Exam
  • Syllabus
  • Web Story
Welcome Back!

Sign in to your account

Username or Email Address
Password

Lost your password?