Sanskrit Dhara VahiniSanskrit Dhara VahiniSanskrit Dhara Vahini
Notification Show More
Font ResizerAa
  • Home
  • Class 12
  • Class 11
  • Class 10
  • Class 9
  • Class 8
  • Class 7
  • Class 6
  • Class 1-5
  • Grammar
    • Hindi Grammar
    • English Grammar
    • Sanskrit Vyakaran
  • Free Notes
Reading: तव्यत् प्रत्यय की परिभाषा, उदाहरण-Tavyat Pratyay in Sanskrit
Share
Sanskrit Dhara VahiniSanskrit Dhara Vahini
Font ResizerAa
  • Home
  • Class 12
  • Class 11
  • Class 10
  • Class 9
  • Class 8
  • Class 7
  • Class 6
  • Class 1-5
  • Grammar
  • Free Notes
Search Class notes, paper ,important question..
  • Classes
    • Class 12
    • Class 11
    • Class 10
    • Class 9
    • Class 8
  • Grammar
    • English Grammar
    • Hindi Vyakaran
    • Sanskrit Vyakaran
Have an existing account? Sign In
Follow US
© 2022 Foxiz News Network. Ruby Design Company. All Rights Reserved.
Sanskrit Dhara Vahini > Sanskrit Vyakaran > तव्यत् प्रत्यय की परिभाषा, उदाहरण-Tavyat Pratyay in Sanskrit
Sanskrit Vyakaran

तव्यत् प्रत्यय की परिभाषा, उदाहरण-Tavyat Pratyay in Sanskrit

Share
2 Min Read
SHARE

Tavyat Pratyay in Sanskrit/ तव्यत् प्रत्यय के उदाहरण/ Tavyat Pratyay ki paribhaasha

तव्यत् प्रत्यय

तव्यत् प्रत्यय (Tavyat Pratyay in Sanskrit) तव्यत् प्रत्यय की परिभाषा (Tavyat Pratyay ke paribhaasha) तव्यत् प्रत्यय के उदाहरण (Tavyat Pratyay ke Udhaharan) Tavyat Pratyay in Sanskrit (तव्यत् प्रत्यय संस्कृत में) आदि हम इस ब्लॉग पोस्ट में पढ़ने वाले हैं किसी भी प्रकार के प्रश्न हो तो कमेंट बॉक्स में अपनी राय दें।

तव्यत् प्रत्यय:- इस प्रत्यय का प्रयोग हिन्दी भाषा में ‘चाहिए’ या ‘योग्य’ अर्थ में किया जाता है। तव्यत् प्रत्यय में से ‘तव्य’ शेष रहता है और ‘तकार’ अर्थात् ‘त्’ की इत्संज्ञा या लोप हो जाता है । तव्यत् प्रत्यय का प्रयोग भाववाच्य अथवा कर्मवाच्य में ही होता है। 

तव्यत् प्रत्यय के रुप तीनों लिंगों में चलते हैं पुल्लिंग में राम-वत्, स्त्रीलिंग में रमा-वत्, नपुंसकलिंग में फल-वत् की भांति होते हैं। यह प्रत्यय धातुओं अर्थात् क्रियाओं से जुड़कर उनके अर्थ में परिवर्तन कर देते हैं।

Tavyat Pratyay ki pahachan/तव्यत् प्रत्यय की पहचान

पुल्लिंगस्त्रीलिंगनपुसंकलिंग
तव्य:तव्यातव्यम्
टव्य:टव्याटव्यम्

तव्यत् प्रत्यय के उदाहरण/ Tavyat Pratyay ke Udhaharan

प्रकृति+प्रत्ययपुल्लिंगस्त्रीलिंगनपुंसकलिंग
पठ्+तव्यत् पठितव्य:पठितव्यापठितव्यम्
एध्+तव्यत् एधितव्य:एधितव्याएधितव्यम्
भू+तव्यत् भवितव्य:भवितव्याभवितव्यम्
दा+तव्यत् दातव्य:दातव्यादातव्यम्
कृ+तव्यत् कर्तव्य:कर्तव्या कर्तव्यम्
क्री+तव्यत् क्रेतव्य:क्रेतव्याक्रेतव्यम्
नी+तव्यत् नेतव्य:नेतव्यानेतव्यम्
ग्रह्+तव्यत् ग्रहीतव्य:ग्रहीतव्याग्रहीतव्यम्
चुर्+तव्यत् चोरयितव्य:चोरयितव्याचोरयितव्यम्
जि+तव्यत् जेतव्य:जेतव्याजेतव्यम्
दृश्+तव्यत् द्रष्टव्य:द्रष्टव्याद्रष्टव्यम्
नम्+तव्यत् नन्तव्य:नन्तव्यानन्तव्यम्
रक्ष्+तव्यत् रक्षितव्य:रक्षितव्यारक्षितव्यम्
पच्+तव्यत् पक्तव्य:पक्तव्यापक्तव्यम्
हन्+तव्यत् हन्तव्य:हन्तव्याहन्तव्यम्
हस्+तव्यत् हसितव्य:हसितव्याहसितव्यम्
नृत्+तव्यत् नर्तितव्य:नर्तितव्यानर्तितव्यम्
पा+तव्यत् पातव्य:पातव्यापातव्यम्
श्रु+तव्यत् श्रोतव्य:श्रोतव्याश्रोतव्यम्
लभ्+तव्यत् लब्धव्य:लब्धव्यालब्धव्यम्
वृध्+तव्यत् वर्धितव्य:वर्धितव्यावर्धितव्यम्
क्रुध्+तव्यत् क्रोधितव्य:क्रोधितव्याक्रोधितव्यम्
स्था+तव्यत् स्थातव्य:स्थातव्यास्थातव्यम्
शी+तव्यत् शयितव्य:शयितव्याशयितव्यम्
तव्यत् प्रत्यय के उदाहरण

👉 इन्हें भी पढ़ें

  • क्त्वा प्रत्यय
  • तुमुन् प्रत्यय
  • शतृ प्रत्यय
  • शानच् प्रत्यय
  • कारक विभक्तिः
  • उपसर्ग प्रकरण

You Might Also Like

उपसर्ग प्रकरण – संस्कृत में उपसर्ग – संस्कृत व्याकरण, हिंदी

चुर् धातु के रुप संस्कृत में – Chur Dhatu ke Roop In Sanskrit

Application for TC In Sanskrit |स्थानांतरण प्रमाणपत्र पर प्रार्थना पत्र संस्कृत में

गुण संधि (Gun Sandhi) ‘आद् गुण’ – परिभाषा, नियम और उदाहरण – संस्कृत

दूरदर्शनम् पर संस्कृत निबंध | Essay on doordarshanam in Sanskrit

TAGGED:Tavat Pratyay in SanskritTavyat Pratyay ke UdhaharanTavyat pratyaya ki paribhaashaतव्यत् प्रत्ययतव्यत् प्रत्यय के उदाहरणतव्यत् प्रत्यय संस्कृत में
Share This Article
Facebook Whatsapp Whatsapp LinkedIn Telegram Email Copy Link
Previous Article Class 9 Science Chapter 1 Class 9 Science chapter 1 हमारे आस-पास के पदार्थ Notes
Next Article 2000 ₹ के नोट 2000 ₹ के नोट होंगे बंद, इस तारीख तक बदल लें/RBI REPORT

Follow US

Find US on Social Medias
2.7kLike
547Follow
1.9kSubscribe
1.2kFollow
Also Read
NCERT Solutions Class 8 Sanskrit Chapter 2

NCERT Solutions Class 8 Sanskrit Chapter 2 बिलसस्य वाणी न कदापि मे श्रुता

Class 10 Sanskrit Important Questions 2025 (With Answers) – रट लो ये प्रश्न!
Rajasthan Free Tablet Yojana 2026: नई लिस्ट जारी! इन छात्रों को मिलेंगे ₹18,000 वाले फ्री टेबलेट
Rajasthan Pension Yearly Verification 2026: 31 दिसंबर से पहले करें सत्यापन, वरना रुक जाएगी पेंशन!
Big Updates 2026: राजस्थान jan-aadhaar-kyc-update की नई डेडलाइन! नहीं किया यह काम तो बंद हो जाएगा राशन और पेंशन, अभी देखें लिस्ट

Find Us on Socials

Follow US
© SanskritDharaVahni. All Rights Reserved.
  • Home
  • NCERT Books
  • Half Yearly Exam
  • Syllabus
  • Web Story
adbanner
AdBlock Detected
Our site is an advertising supported site. Please whitelist to support our site.
Okay, I'll Whitelist
Welcome Back!

Sign in to your account

Username or Email Address
Password

Lost your password?